Dlaczego warto odbudować brakujący ząb?

Jeśli doszło u Ciebie do utraty zęba, powstałą lukę trzeba jak najszybciej uzupełnić. Dlaczego? Aby nie doszło do przemieszczeń zębów sąsiadujących z luką oraz zęba przeciwstawnego. Tak, tak, zęby lubią wędrować. To nie jest tak, że nasze zęby stoją całe życie w tym samym miejscu. Kość szczęki i żuchwy ulega stałej przebudowie, a zęby nieznacznie się przemieszczają. Ten proces trwa przez całe życie. Luki w uzębieniu mogą prowadzić z czasem do nieprawidłowych kontaktów między zębami górnymi i dolnymi, do przesunięć żuchwy i zaburzeń w stawach skroniowo-żuchwowych, jak bóle, „przeskakiwanie” w stawie, kliki, a nawet trzaski. Oczywiście nie u każdego pacjenta nastąpi to w tym samym czasie. Ale lepiej dmuchać na zimne i pomyśleć o odbudowie brakującego zęba zanim dojdzie do poważniejszych zaburzeń.

Metody uzupełnienia pojedynczego brakującego zęba:

Są dwie. O obydwu rozwiązaniach pisałam już na blogu:

1. Implant zębowy
2. Most protetyczny

Zarówno implant, jak i most protetyczny ma swoje plusy i minusy, korzyści i ograniczenia. Jednak mają też coś wspólnego.

Co łączy te dwa rozwiązania?

• Naturalny wygląd i funkcja. Zarówno implanty jak i mosty są projektowane tak, aby naśladować naturalne zęby pod względem wyglądu i funkcji. Dzięki temu pacjent może cieszyć się pełnią naturalności i komfortu.
• Komfort i pewność siebie: Zarówno implanty jak i mosty pozwalają na pewniejsze gryzienie i przeżuwanie, co może poprawić komfort jedzenia. Dodatkowo, pacjenci zazwyczaj czują się pewniejsi siebie, gdyż mają pewność, że ich uśmiech jest trwały i estetyczny.

Wiemy już, co łączy implanty z mostami, to teraz: co je dzieli?

Jakie są korzyści związane z implantami w porównaniu do mostków?

• Trwałość i stabilność: Implanty są trwale osadzone w kości szczęki lub żuchwy, co daje większą stabilność i wygodę podczas jedzenia i mówienia niż mostki, które mogą z czasem się odklejać.
• Zachowanie zdrowych zębów sąsiednich: W przypadku mostu konieczne jest szlifowanie zdrowych zębów, aby umożliwić jego osadzenie. Implanty nie wymagają tego procesu, co pomaga zachować zdrowie sąsiednich zębów.
• Wzmacnianie kości: Implanty stymulują kość szczęki lub żuchwy podobnie jak naturalne korzenie zębów, co może pomóc w utrzymaniu zdrowej kości w jamie ustnej. Kość mniej zanika niż w przypadku mostu.
• Długotrwałe rozwiązanie: Przy odpowiedniej opiece i higienie, implant może służyć pacjentowi przez długie lata, a nawet całe życie. Jeśli coś się dzieje z koroną na implancie, można ją zazwyczaj łatwo wymienić na nową ( implant wówczas pozostaje ten sam). Jeśli coś się dzieje z mostem, trzeba go zdjąć i wykonać od nowa, co zazwyczaj obarczone jest dodatkową utratą tkanek twardych zębów, na których mocuje się most.

Jakie są korzyści związane z mostami protetycznymi w porównaniu do implantów?

• Krótszy czas leczenia: Wiele przypadków wymaga krótszego czasu na umieszczenie mostu protetycznego w porównaniu do pełnego procesu implantacji, który obejmuje gojenie i osadzanie korony zęba. Wykonanie mostu to z reguły 2-3 tygodnie, natomiast od momentu wkręcenia implantu do osadzenia docelowej korony na implancie mija ok. 3-6 miesięcy. Więcej o zabiegu wszczepienia implantu pisałam tu: Leczenie implanto-protetyczne.
• Koszt: W niektórych przypadkach mosty protetyczne mogą być tańsze niż implanty zębowe, co może być istotne dla pacjentów o ograniczonym budżecie.
• Brak konieczności chirurgicznego zabiegu: Mosty protetyczne nie wymagają chirurgicznego wszczepienia do kości, co może być bardziej atrakcyjne dla pacjentów, którzy obawiają się tego rodzaju procedur.
• Mniej zaawansowane przypadki: W niektórych przypadkach, gdy tkanka kości jest niewystarczająca lub ogólny stan zdrowia pacjenta nie pozwala na implantację, mosty protetyczne mogą stanowić mniej skomplikowane rozwiązanie.

Podsumowując, nie ma odpowiedzi idealnej. Choć mam nadzieję, że po przeczytaniu tego wpisu rozjaśniło Wam się nieco w głowach. Pamiętajcie jednak, że ostateczny plan leczenia może ustalić tylko Wasz dentysta po dokładnym zbadaniu jamy ustnej. Każdy przypadek jest indywidualny, a decyzję o wyborze pomiędzy implantem, a mostem protetycznym, powinno się podejmować, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby i sytuację pacjenta.

Pamiętajcie, Wasze ząbki nie są z gąbki!

Serdeczności,

Paulina

Artykuł Most czy implant-co wybrać? pochodzi z serwisu mama al dente.

Proces leczenia implanto-protetycznego zazwyczaj przebiega w 2 etapach. Pierwszy etap to leczenie chirurgiczne, czyli wkręcenie implantu, a druga faza obejmuje leczenie protetyczne, czyli wykonanie korony na implancie (w najprostszym przypadku). Fazy te są nierozłączne. Sam implant bez korony byłby jak dom bez dachu 😉

Etap chirurgiczny leczenia implanto-protetycznego

Konsultacja z badaniem pacjenta

Leczenie implantologiczne zaczyna się zawsze od zbadania pacjenta oraz konsultacji implantologicznej i protetycznej. Chyba, że implantolog i protetyk to jedna osoba, wtedy wystarczy jedna konsultacja 🙂 Zazwyczaj na tej samej wizycie jest wykonywana tomografia komputerowa szczęk, czyli CBCT. 

CBCT

CBCT (ang. Cone Beam Computed Tomography) to stożkowa tomografia komputerowa. Jest to obecnie standard przed wkręceniem implantu. ZAWSZE powinno się ją zlecić. CBCT pokazuje obraz Twoich zębów i kości w wymiarze 3D, co znacznie ułatwia pomiary i planowanie zabiegu, tak by umieścić implant we właściwym miejscu w kości. Kiedy już pacjent został zbadany i „zmierzony” umawia się na zabieg implantologiczny. 

Zabieg implantologiczny

Zabieg zaczyna się oczywiście od znieczulenia. Dużo znieczulenia. W końcu wiercimy w kości, która jest unerwiona. Zabieg wkręcenia implantu sam w sobie nie jest mocno skomplikowaną operacją, o ile został wcześniej dobrze zaplanowany. Pacjenci mogą odczuwać rozpieranie w kości, mogą czuć wibracje oraz słyszeć specyficzne dźwięki używanego sprzętu, a jak dobrze trafią to i nawet jakiś żart, mający na celu rozluźnienie atmosfery 😉  

Mała operacja trwa z reguły od 40min do 2h w zależności od wielu czynników, jak np. od ilości wszczepianych implantów oraz od tego, czy oprócz wkręcenia implantu chirurg musi przeprowadzić dodatkowy zabieg np. podniesienia dna zatoki szczękowej (sinus lift). Po zakończonej operacji pacjent powinien stosować się do zaleceń lekarskich.

Zalecenia dla pacjenta po wszczepieniu implantu

• nic nie jeść w ciągu min.2 h od zabiegu
• przez pierwsze doby ostrożnie i delikatnie myć zęby w okolicy wszczepu, unikać nadmiernego płukania jamy ustnej
• schładzać twarz w okolicy wszczepu zimnym okładem (coldpack)
• w razie bólu stosować środki przeciwbólowe wg zaleceń lekarza
• przez pierwsze 2-3 dni po zabiegu niewskazane jest picie zarówno bardzo gorących napojów, jak i alkoholu
• obowiązuje całkowity zakaz palenia tytoniu- jak najdłużej, najlepiej na zawsze 😉
• pacjent przez pierwsze doby po zabiegu powinien się oszczędzać, nie dźwigać ciężarów, zaprzestać treningów i imprez, nie myć okien 😉
• nie przegrzewać ciała- zrezygnować z sauny, nie opalać się 
• przypadku posiadania protezy zębowej, należy w miarę możliwości ograniczać czas noszenia protezy do czasu zdjęcia szwów i zagojenia rany 
• jeśli wskazany jest antybiotyk należy przyjmować go w regularnych odstępach czasowych tak jak zlecił lekarz
• umówić się na wizytę kontrolną i zdjęcie szwów (z reguły po 1-2 tyg.) 

Teraz pora na osteointegrację, czyli zrastanie implantu z kością. Jak wspomniałam, może to potrwać 3-6 miesięcy. Po tym czasie można „odsłonić” implant.

Powikłania po wszczepieniu implantu

Jak każdy zabieg, a zwłaszcza chirurgiczny, leczenie implantologiczne obciążone jest pewnym ryzykiem wystąpienia powikłań. Chociaż współczesna stomatologia pozwala uniknąć bólu, skraca czas spędzony w gabinecie i korzysta z najnowocześniejszych rozwiązań, reakcja pozabiegowa jest sprawą indywidualną i zależy od rozległości zabiegu. Ale dla przykładu podam Wam kilka powikłań pozabiegowych.

Bezpośrednio po zabiegu może pojawić się ból, obrzęk lub krwiak. Zastosowanie odpowiednich lekarstw ogranicza te objawy. Czasami może dojść do rozwinięcia periimplantitis, czyli zapalenia kości wokół implantu, co może w konsekwencji prowadzić do utraty połączenia wszczepu z kością. W bardzo rzadkich przypadkach implant nie przyjmuje się, czyli nie zrasta się z kością.

Jeśli obserwujesz u siebie niepokojące objawy po implantacji jak najszybciej zgłoś się do swojego dentysty.

Implantacja natychmiastowa 

To, co napisałam powyżej, opisuje standardową drogę pacjenta począwszy od wszczepienia implantu do zamocowania na nim gotowej korony dentystycznej. Coraz więcej chirurgów przeprowadza zabieg implantacji natychmiastowej, co oznacza, że na jednej i tej samej wizycie usuwany jest ząb, a w miejscu po nim zostaje wkręcony implant z wykorzystaniem istniejącego zębodołu po ekstrakcji. 

Odsłonięcie implantu

Gdy zakończy się okres integracji implantu z kością, zostaje on odsłonięty. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym. Implantolog nacina znów dziąsło nad implantem, przykręca do implantu śrubę gojącą. Po upływie ok. dwóch tygodni rozpoczyna się wykonywanie pracy protetycznej.

Etap protetyczny leczenia implanto-protetycznego

Pierwsza wizyta

Wykonanie korony protetycznej polega na pobraniu wycisków/skanów, rejestracji zwarcia pacjenta i doborze koloru przyszłej korony. Z reguły odbywa się to na jednej wizycie, która trwa od 30 min do 1h. Zebrane przez protetyka parametry przesyłane są do laboratorium protetycznego i technik w ciągu 1-2tyg. wykonuje koronę protetyczną. Jeśli chcesz wiedzieć jakie są rodzaje koron albo z jakich materiałów się je wykonuje zapraszam do przeczytania tego artykułu:

Druga wizyta

Na drugiej wizycie gotową koronę protetyczną przykręca się bądź cementuje na implancie. Nareszcie pacjent może się cieszyć odbudowanym zębem.

Jak dbać o higienę przy koronie na implancie?

O koronę na implancie należy dbać tak samo jak o pozostałe zęby. Tzn. mycie zębów minimum 2 x dziennie oraz nitkowanie całego uzębienia to podstawa zapobiegania większości powikłań pozabiegowych, jak i większości schorzeń jamy ustnej. Wspomagająco można stosować płukanki przeciwbakteryjne i/lub używać irygatora wodnego, który dobrze sprawdza się w oczyszczaniu miejsc trudno dostępnych. Wskazane są też regularne wizyty u higienistki stomatologicznej oraz rutynowe kontrole dentystyczne. 

Mam nadzieję, że mój artykuł wyjaśnił wszelkie wątpliwości. A jeśli masz jeszcze jakieś pytania, zapraszam do zadawania ich w komentarzu poniżej. 

Pamiętaj : Twoje ząbki nie są z gąbki 😉

Paulina 

Artykuł Jak przebiega leczenie implanto-protetyczne? pochodzi z serwisu mama al dente.

Zacznę od tego, że implant zębowy to tytanowa śruba imitująca korzeń zęba, ale o tym już pisałam w części 1. miniserii implantologicznej: Śruba w kości, czyli co to jest implant? W dzisiejszym artykule przedstawię Ci wskazania oraz przeciwskazania do zabiegu założenia implantu. Mianowicie…

Wskazania do leczenia implantologicznego, czyli dla kogo są implanty zębowe?

• Implanty są świetnym sposobem odbudowy brakujących zębów, zwłaszcza gdy zęby sąsiadujące z luką są żywe, dobrze zachowane i szkoda ich szlifować pod most protetyczny. O mostach rozpisałam się TU.

Ale…

Żeby implant mógł być wszczepiony musisz mieć wystarczającą ilość kości i dobre warunki anatomiczne. Mam tu na myśli np. odległość potencjalnego implantu od zatoki szczękowej (na górze) albo od kanału nerwu żuchwowego (na dole). Oczywiście implanty zębowe występują w różnym kształcie (stożkowe, cylindryczne…), mają też różną długość i szerokość. Więc można dobrać implant w zależności od wysokości i szerokości kości w danym miejscu. Niemniej jednak nie u każdego pacjenta warunki anatomiczne pozwalają „wkręcić śrubę”.

Co wtedy?

Wówczas musimy wykonać augumentację i regenerację tkanki kostnej, czyli mówiąc wprost odbudować kość pod wszczep… Niekiedy, zanim założymy implant, trzeba też podnieść dno zatoki szczękowej, czyli wykonać tzw. sinus lift. Ma to na celu zwiększenie wysokości kości pod zatoką szczękową i jest istotne przy wszczepianiu implantów w miejscach brakujących trzonowców górnych, („szóstek”i „siódemek”), jak i przedtrzonowców („czwórek” i „piątek”).

• Kiedy chcemy polepszyć bezzębnemu pacjentowi utrzymanie protez ruchomych, które opiera się na implantach

No dobrze, a kiedy implant nie może być wszczepiony?

Przeciwskazania do wszczepienia implantów zębowych

Przeciwskazań do leczenia implantologicznego jest całkiem sporo, a mianowicie:

• zbyt młody organizm, który jest jeszcze w fazie wzrostu kości (poniżej 18. roku życia)
• ciąża
• wszelkie stany zapalne w obrębie jamy ustnej i zębów, np. ciężkie, agresywne zapalenia przyzębia
• stany zapalne w całym organizmie (aktywna infekcja wirusowa, bakteryjna, grzybicza)
• nieunormowana cukrzyca
• zaawansowana osteoporoza
• choroby krwi zawsze trzeba skonsultować z hematologiem przed zabiegiem i w razie konieczności odpowiednio pacjenta przygotować do implantacji
• inne ciężkie choroby ogólnoustrojowe, przebiegające z obniżeniem odporności, np. AIDS, nowotwory
• nikotynizm i alkoholizm,
• za mała ilość kości w miejscu potencjalnego umieszczenia implantu. Ale jak już wspomniałam, można tę kość najpierw odbudować, więc jest to przeciwskazanie tymczasowe do implantacji
• bruksizm, czyli zgrzytanie i/lub zaciskanie zębów, jest przeciwskazaniem względnym. Przed zabiegiem implantacji należy poddać się leczeniu bruksizmu. O tym schorzeniu znajdziesz na moim blogu całe Vademecum:
  1. Bruksizm- objaw czy choroba?
  2. Jak przestać zgrzytać zębami? 12 kroków do pokonania bruksizmu
  3. Szyna relaksacyjna w leczeniu bruksizmu
  4. Bruksizm u dzieci
  5. Czy to przyszłość w leczeniu bruksizmu?
• und last but not least: jeśli jesteś na bakier z higieną jamy ustnej, implanty raczej nie będą dla Ciebie dobrym rozwiązaniem

Kolejny odcinek miniserii implantologicznej już wkrótce. Żeby nie przegapić żadnego artykułu, zapraszam Cię do zapisu na mój newsletter.

Pamiętaj: Twoje ząbki nie są z gąbki 😉

Pozdrawiam, Paulina

Artykuł Dla kogo są implanty zębowe? pochodzi z serwisu mama al dente.

Czym jest implant stomatologiczny?

Implant stomatologiczny to wszczep śródkostny, a mówiąc łopatologicznie tytanowa śruba wkręcona w kość. Implant imituje naturalny korzeń zęba i jest wkręcany pod dziąsło, a ściślej mówiąc w kość szczęki (góra) lub żuchwy (dół). Taki „wkręt”ulega ossteointegracji, czyli mówiąc wprost zrasta się z kością. Dzięki temu połączeniu, implanty zapewniają doskonałe podparcie dla przyszłych koron, mostów czy protezy wyjmowanej, w zależności od tego, ile brakuje zębów. 

Jakie są rodzaje implantów?

Można dokonać podziału implantów pod różnym kątem, ale nie chcę Cię zanudzać. Wystarczy wiedzieć, że implanty mogą mieć różny kształt (implanty stożkowe, cylindryczne), a także różną długość i średnicę. Dzięki temu można dobrać właściwą śrubę dla danego przypadku. Na koniec może Cię zaskoczę, a może nie, ale nie tylko implantolodzy używają implantów do leczenia. Mini-implanty to mini-śrubki, które coraz częściej znajdują zastosowanie w leczeniu ortodontycznym. Kiedy ortodonta nie ma się o co „zakotwiczyć” w łuku zębowym, żeby wykonać pewien określony ruch zębów, może wkręcić mini-implant i do niego zamocować np. wyciąg. Mini-implanty polepszają również utrzymanie protezy wyjmowanej. Takie implanty są małoinwazyjne i z reguły nie wymagają skomplikowanej operacji. To tak na marginesie.

Jak już wspomniałam, wszczepienie implantu to 50% sukcesu. I co dalej?

Implant i co dalej?

Wkręcenie implantu to pierwszy etap leczenia. Na tym tytanowym korzeniu trzeba jeszcze zainstalować koronę protetyczną, most albo protezę ruchomą. Część protetyczna to drugi etap leczenia implanto-protetycznego.

I tu kilka słów wyjaśnienia.

Często pacjenci, mówiąc o implancie, widzą przed oczami gotowy ząb, czyli koronę protetyczną. Implant natomiast jest to ta część odbudowy, której po wkręceniu w kość nie widać. Korona to oddzielna część, wystająca ponad dziąsło, którą mocuje się za pomocą specjalnego łącznika w danym wszczepie. Stałe korony zębowe można wykonać z różnych materiałów, nie tylko na implantach, ale też na zębach własnych pacjenta, które są mocno zniszczone. Więcej o koronach protetycznych pisałam TU. 

Korona na implancie

Do pojedynczego implantu można przykręcić pojedynczą koronę i wtedy mamy pełną rekonstrukcję pojedynczego braku zębowego. Film poglądowy poniżej.

IMPLANT („korzeń”) + KORONA = GOTOWY ZĄB

W przypadku większej ilości utraconych zębów warto wszczepić większą liczbę implantów. Przy czym ilość brakujących zębów nie zawsze musi się równać ilości implantów. Jeśli chcemy odbudować większą ilość zębów na mniejszej ilości implantów wykonujemy most protetyczny.

Most na implantach

Przy bardziej rozległych brakach można rozważyć wykonanie mostu protetycznego opartego na 2 implantach. Taki most może odbudować od 3 do 6 brakujących zębów. Na marginesie dodam, że nie wolno zakładać mostu na dwóch filarach, z których jeden to ząb naturalny, a drugi to implant. Ząb własny ma swoją naturalną ruchomość, którą zapewnia mu ozębna. Implant natomiast tkwi w kości totalnie nieruchomo. Most protetyczny, który z jednej strony będzie oparty na czymś ruchomym, a z drugiej strony na czymś nieruchomym nie przetrwa długo.

Most protetyczny można osadzić na 2 zębach własnych ALBO na 2 implantach. Jeśli nie rozumiesz do końca czym jest most protetyczny, jak i kiedy się go wykonuje, kliknij TU. Dobrze jest od razu na początku wyjaśnić wątpliwości, by lepiej zrozumieć temat. 

Proteza na implantach

Nierzadkim rozwiązaniem, stosowanym zwłaszcza u starszych, bezzębnych pacjentów jest wykonanie protezy wyjmowanej na implantach. Wtedy w szczęce należy wkręcić minimum 4 implanty, a w żuchwie min. 2. Proteza ruchoma dzięki obecności implantów lepiej trzyma się na podłożu, czyli nie wypada z buzi. Do tego celu coraz częściej wykorzystuje się mini-implanty, o których wspominałam na początku.

Bardziej szczegółowy opis procesu leczenia implanto-protetycznego znajdziesz niebawem TU -czyli w jednej z części mini serii implantologicznej (zamieszczę link do artykułu).

Wiesz już, czym jest implant, to teraz parę słów o zaletach i wadach leczenia implantologicznego.

Zalety implantów

• przede wszystkim wkręcenie implantu nie wymaga naruszenia innych zębów, unikamy szlifowania zębów własnych pod most protetyczny,
• odbudowa implantoprotetyczna (implant+ korona) bardzo dobrze imituje utracony ząb, często jest nie do odróżnienia od zębów naturalnych,
• wszczep chroni przed zanikiem kości – przy stosowaniu innych rozwiązań np.protezy wyjmowanej w ciągu kilku miesięcy po ekstrakcji zęba zanika kość,
• oferuje odczucia porównywalne z gryzieniem „swoimi” zębami

Wady implantów

• czasem wymagają dodatkowych zabiegów odbudowy kości,
• istnieje ryzyko (choć bardzo niewielkie) odrzucenia implantu,
• pacjent z implantem piszczy na bramkach na lotnisku. Żartuję 😉
• mają zazwyczaj wyższą cenę niż mosty lub protezy wyjmowane. A właśnie, jeśli o cenie mowa to…

Ile to kosztuje?

Sam implant, czyli „śruba” kosztuje średnio w Polsce od 2500 zł do 4500zł. Drugie tyle kosztuje pojedyncza korona wykonana na implancie. Zatem orientacyjny koszt odbudowy jednego brakującego zęba w łuku wynosi od 5 tyś. do nawet 9 tyś. złotych, w zależności od gabinetu i doświadczenia implantologa. Na cenę ma również wpływ rodzaj systemu implantologicznego. Są firmy, które istnieją od wielu lat na rynku, mają badania i duże doświadczenie. Implanty takich firm są z reguły droższe, bo „sprawdzone”. Materiał, z którego wykonana jest korona na implancie również wpływa na końcową cenę odbudowy. Więcej o rodzajach koron pisałam TU. Mini-implanty są nieco tańsze od stanadardowych. 

Czy implant jest lepszy niż własny ząb?

Spotkałam się wiele razy z opinią pacjenta, że implant jest lepszy niż jego własny ząb. „Najlepiej usunąć wszystkie zęby i wstawić implanty”. Przysięgam, nie raz to słyszałam. Otóż nie. Lepszy zawsze będzie własny ząb, nawet jeśli jest bardzo zniszczony i został sam korzeń. Na takim korzeniu, oczywiście wcześniej przeleczonym kanałowo, można wykonać wkład koronowo-korzeniowy, a na nim koronę porcelanową. Za własnym zębem przemawia jego naturalna ruchomość w zębodole, którą zapewniają mu włókna ozębnej. Niestety nie ma ich w przypadku implantu. Tu mamy do czynienia z kościozrostem. Zero ruchomości. A pamiętajmy, że naturalna ruchomość zębów zapewnia amortyzację w trakcie gryzienia i żucia.

Jeśli korzeń zęba nie nadaje się do odbudowy za pomocą korony albo uległ pęknięciu to już nie ma wyjścia. Metodą z wyboru pozostaje jego usunięcie, a wówczas implant staje się najlepszym rozwiązaniem.

Jest to pierwsza część mini-serii o implantach, którą dla Ciebie przygotowałam. Poniżej znajdziesz kolejne części.

MINI-SERIA IMPLANTOLOGICZNA:

• Dla kogo są implanty zębowe?
• Jak wygląda leczenie implantologiczno-protetyczne?
• FAQ, czyli najczęściej zadawane pytania dotyczące implantów
• Most czy implant- co wybrać?

Pamiętaj, Twoje ząbki nie są z gąbki 😉

Paulina

Artykuł Śruba w kości, czyli co to jest implant? pochodzi z serwisu mama al dente.

Czym jest most protetyczny?

Most jest stałym uzupełnieniem protetycznym, co oznacza, że jest on zacementowany (przyklejony) na stałe do zębów własnych pacjenta. Za pomocą mostu można odbudować jeden lub większą liczbę brakujących zębów. Jedyny warunek to obecność zębów filarowych, na których most się osadza. Przęsło to ta część mostu, która „wisi” nad dziąsłem w miejscu luki i wygląda jak naturalny ząb. Dobrze wykonany most nie odróżnia się od zębów naturalnych. Pacjenci często po jakimś czasie nie wiedzą, którego zęba im tak naprawdę brakowało, ponieważ nie potrafią odróżnić mostu od swoich własnych zębów.

Poza odbudową estetyki most przywraca ciągłość łuku zębowego, co jest niezwykle istotne dla funkcji Twojego uzębienia. Jeśli stracisz ząb (tfu tfu), sąsiednie zęby zaczynają się przechylać w stronę luki po utraconym zębie. Mało tego, ząb przeciwstawny zaczyna ekstrudować, czyli wychyla się poza płaszczyznę zgryzu dążąc do kontaktu z zębem, którego nie ma. Taka sytuacja prowadzi do powstania węzła urazowego, czyli bardzo niekorzystnej sytuacji dla Twojego układu gryzienia i żucia (układu stomatognatycznego). Skutkiem mogą być problemy ze stawami skroniowo-żuchwowymi, bóle mięśniowo-więzadłowe, bóle głowy z zespołem TMD włącznie. Dlatego tak istotna jest odbudowa nawet pojedynczego braku zęba. Im wcześniej zostanie to zrobione, tym mniej będzie powikłań w całej buzi i okolicznych tkankach. No dobrze, to jak się go wykonuje?

Na czym polega wykonanie mostu protetycznego?

Ogólnie rzecz biorąc wykonanie mostu polega na takim przygotowaniu zębów filarowych, aby dźwignęły przęsło, czyli brakujące zęby. Najczęściej potrzebne są minimum dwa zęby filarowe żeby zrobić most. Czasem potrzeba większej ilości filarów, a niekiedy tylko jednego jak na zdjęciach poniżej. W tym przypadku pojedynczy ząb, jakim jest kieł dźwiga na sobie siekacza bocznego (dwójkę). W ten sposób została oszczędzona żywa zdrowa jedynka.

Generalnie zęby sąsiadujące z luką muszą zostać oszlifowane. Zakres preparacji zależy od wyboru materiału, z którego ma być wykonany most. Jeśli mamy do czynienia z zębem filarowym, który jest martwy, powinno się go najpierw zaopatrzyć wkładem koronowo-korzeniowym. Konieczność zaopatrzenia zęba wkładem może, ale nie musi wydłużyć całkowitego procesu leczenia.

Po opracowaniu zębów filarowych (i ew. zacementowaniu wkładów kk) pobiera się skany wewnątrzustne zębów górnych i dolnych (lub wyciski masami elastycznymi) oraz rejestruje zwarcie i dobiera kolor przyszłego uzupełnienia. Oszlifowane zęby zabezpiecza się. Protetyk wysyła zebrane parametry do laboratorium technicznego, gdzie technik dentystyczny tworzy most. Skany natomiast wędrują do specjalnego oprogramowania. Tam przygotowywany jest projekt mostu, który następnie wycina drukarka 3D, w dużym uproszczeniu. W wielu sytuacjach połączenie sił komputera z człowiekiem (technikiem) przynosi oczekiwane rezultaty 😉

Pacjent otrzymuje gotowy most na drugiej lub trzeciej wizycie. Most osadza się za pomocą specjalnego cementu oraz sprawdza i ew. koryguje kontakty zwarciowe. Po zacementowaniu mostu z reguły nie można nic jeść ani pić przez 2h. Oczywiście ten czas jest zależny od rodzaju mostu i cementu jaki został zastosowany.

Tak powstaje most, a jakie wyróżniamy rodzaje mostów?

Rodzaje mostów protetycznych

Most porcelanowy

Most porcelanowy jest z reguły najbardziej trwałym mostem protetycznym. Porcelana jest materiałem, który najwierniej imituje szkliwo zęba, dlatego taki most cechuje się najlepszą estetyką, co widać poniżej.

Most porcelanowy może mieć podbudowę z tlenku cyrkonu lub metalu, zwłaszcza gdy odbudowuje większą ilość zębów. Podbudowa ma zapewnić większą wytrzymałość na obciążenia zgryzowe, a co za tym idzie większą trwałość.

Mostem porcelanowym jest również most wykonany w systemie IPS. E.max. Dokładniej mówiąc jest to most szkło-ceramiczny, zbudowany z dwukrzemianu litu. Ten materiał znajduje zastosowanie zazwyczaj w krótkich mostach, np. w przypadku odbudowy pojedynczego braku zęba. Kiedy mamy do czynienia z większymi brakami, może on nie wytrzymać obciążeń zgryzowych. Wszystko zależy oczywiście od sytuacji klinicznej, zgryzu pacjenta, stanu zębów filarowych itp. O tym czy taki most można wykonać u Ciebie oczywiście decyduje protetyk, po dokładnym zbadaniu oraz wykonaniu potrzebnych zdjęć radiologicznych. Za to IPS. E.max świetnie sprawdza się w przypadku wykonywania pojedynczych koron albo licówek, o których już pisałam. Jeśli jeszcze nie czytałeś_aś to gorąco zapraszam 😉

Most protetyczny na implantach 

W tym przypadku zamiast zębów filarowych pacjent ma wszczepy śródkostne. Implanty imitują korzenie zębów. Do specjalnych łączników przykręca się lub cementuje gotowy most protetyczny, najczęściej porcelanowy.

Most kompozytowy na włóknie szklanym (adhezyjny)

Most kompozytowy nie jest tak wytrzymały jak most porcelanowy. Estetyka jest również nieznacznie gorsza. Materiał kompozytowy w przypadku niedostatecznej higieny, diety bogatej w składniki przebarwiające (jak np. buraczki ćwikłowe, czerwone wino) oraz u nałogowych palaczy potrafi się szybko przebarwiać. Mimo to, jest stosowany w wielu sytuacjach klinicznych. 

Wskazaniem do wykonania mostu na włóknie szklanym są niewielkie braki zębowe (najlepiej pojedyncze) przy prawidłowych warunkach zwarciowych. Dobrze byłoby, aby zęby filarowe były żywe. Gdy mają dodatkowo wypełnienia na powierzchniach stycznych od strony luki, to aż się prosi o most adhezyjny. Wtedy wystarczy tylko „wyborować” stare wypełnienia i w powstałej przestrzeni zatopić kompozyt z włóknem szklanym.

Tę pracę można wykonać bezpośrednio, na jednej dłuższej wizycie albo pośrednio na 2 wizytach. Ja preferuję to drugie rozwiązanie. Pierwsza wizyta polega na preparacji zębów filarowych (czyli m.in. wyborowaniu istniejących wypełnień). Następnie pobiera się wyciski w sposób klasyczny lub skanuje pacjenta skanerem wewnątrzustnym. Trzeba również pamiętać o doborze koloru przyszłego uzupełnienia. Wypreparowane zęby są zabezpieczane opatrunkami. 

Na drugiej wizycie przykleja się adhezyjnie gotowy most. Zaletą mostu na włóknie szklanym jest to, że jeśli dojdzie do odkruszenia się fragmenu kompozytu, to w bardzo łatwy sposób można to naprawić. Po prostu dobudowuje się utracony fragment kompozytu, jak zwykłą plombę. Taki most jest znacznie tańszy od mostu porcelanowego i z reguły jest rozwiązaniem (tym)czasowym. Jednak znajduje zastosowanie w wielu sytuacjach klinicznych. Przy czym trzeba pamiętać, że u osób z niekontrolowanym bruksizmem most adhezyjny może nie wytrzymać obciążeń zgryzowych. Więcej o bruksizmie przeczytasz TU.

Most Maryland

Jest to most, za pomocą którego można odbudować np. jeden brakujący siekacz górny albo dwa siekacze na dole. Składa się ze sztucznej korony (koron) połączonej ze „skrzydełkami” (najczęściej metalowymi), które służą przymocowaniu mostu do zębów sąsiednich. Skrzydełka te są umiejscowione od strony podniebiennej, dlatego nie widać metalu w trakcie uśmiechu. Przy sprzyjających warunkach zgryzowych zakres preparacji zębów sąsiednich jest niewielki, czasem zerowy. Wykonanie takiego mostu jest zbliżone do opisanych powyżej. Na zdjęciu zaznaczyłam strzałką, który ząb jest sztuczny.

Zalety mostu protetycznego

• Niewątpliwą zaletą mostu w porównaniu z protezami ruchomymi (wyjmowanymi) jest fakt, że jest on przytwierdzony na stałe.
• Most porcelanowy cechuje się znakomitą estetyką, często nie do odróżnienia od zębów własnych pacjenta.
• Jest z reguły tańszy niż implanty. 

Wady mostu protetycznego

• Wymaga większego lub mniejszego szlifowania zębów filarowych.
• Utrzymanie higieny pod przęsłem mostu jest dla wielu pacjentów dość uciążliwe.
• Jest z reguły droższy niż protezy ruchome (wyjmowane)

Trwałość mostu protetycznego

Trwałość mostu porcelanowego to kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat. Most adhezyjny i Maryland- od kilku do kilkunastu lat. Trwałość pracy zależy od stanu zębów filarowych, zwarcia pacjenta, jego parafunkcji, nawyków czy chociażby higieny jamy ustnej. Bardzo ważne są wizyty kontrolne (przynajmniej raz w roku).

Powikłania, jakie mogą wystąpić po założeniu mostu

• Przejściowa nadwrażliwość zębów filarowych (jeśli były żywe)
• Most może przeszkadzać w zgryzie, czyli być za wysoki. Wtedy niezbędna jest korekta protetyczna
• Most może się odcementować, czyli odkleić. Pacjent wtedy czuje, że most się rusza. Jest to niezwykle rzadkie zjawisko, gdyż cementy, które stosujemy w protetyce mają dużą siłę łączenia.  Najczęściej dotyczy starych, używanych kilkadziesiąt lat mostów, kiedy znaczna ilość cementu została wypłukana
• Pęknięcie zęba/korzenia, na którym most jest osadzony. To również niezwykle rzadkie powikłanie, które praktycznie nie zdarza się, gdy prawidłowo ocenimy stan zębów filarowych
• Porcelana może się ukruszyć. Nie jest to częste, ale zdarza się.  Most protetyczny to konstrukcja, która pracuje, podobnie jak zęby, przez 24 godziny na dobę w naszej jamie ustnej. Dlatego też podlega obciążeniom zgryzowym. W miejscu, gdzie nacisk przekroczy zakładane normy może dojść do ukruszenia porcelany mostu. Jak to naprawić? To zależy jak rozległe jest uszkodzenie. Jeśli niewielkie, dentysta może w łatwy i szybki sposób dokonać naprawy w gabinecie, bez konieczności ściągania mostu. Jeśli uszkodzenie jest na większym obszarze nierzadko konieczna jest wymiana całego mostu na nowy. 
• Żywe oszlifowane zęby pod mostem mogą z czasem obumrzeć. Zdarza się to bardzo rzadko, ale zdarza. Dalsze postępowanie jest zależne od wielu czynników, jak np. rodzaj zęba, który obumarł. Zęby jednokanałowe można leczyć kanałowo nie zdejmując mostu. Wykonuje się wtedy mały odwiert w moście w celu dostania się do kanału i leczy martwy ząb endodontycznie. Sytuacja jest trudniejsza kiedy mamy do czynienia z obumarciem trzonowca. Taki ząb trudniej przeleczyć kanałowo przez odwiert w moście. Choć znam magików, którym się to udaje 😉 Czy i w jakim przypadku taki uszkodzony most należy wymienić zależy od sytuacji klinicznej i decyzję tę zawsze podejmuje lekarz prowadzący.

Jak dbać o most protetyczny?

Tak jak o własne zęby. Odpowiednia szczoteczka, pasta, technika i częstotliwość szczotkowania (min.2x dziennie). Bardzo ważne jest dokładne czyszczenie okolicy pomiędzy przęsłem mostu (sztucznym zębem), a dziąsłem. Znajduje się tam niewielka szczelina umożliwiająca przepływ śliny. Pod przęsło mostu mogą dostawać się resztki pokarmowe i jeśli nie zostaną w porę usunięte może dojść do rozwinięcia się próchnicy zębów filarowych i/lub rozwoju zapalenia przyzębia (dziąseł i kości otaczających filary). Żeby tego uniknąć, należy dokładnie czyścić okolicę pod przęsłem. Wg mnie najlepszy do tego jest irygator wodny (Waterpick) albo nitka dentystyczna typu Super Floss. Irygator czyści strumieniem wody pod ciśnieniem, wypłukując zalegające drobiny. Nić natomiast jest zaopatrzona z jednej strony w sztywny koniec, który umożliwia wprowadzenie jej do tego trudno dostępnego miejsca, czyli pod przęsło mostu i wyczyszczenie tej okolicy. Dodatkową formą profilaktyki jest stosowanie (z umiarem!) płukanek przeciwbakteryjnych.

Kiedy warto zrobić most protetyczny?

W moim przekonaniu most protetyczny to bardzo dobre rozwiązanie, jeśli jest zastosowane we właściwej sytuacji klinicznej. Warto pomyśleć o moście, zwłaszcza, gdy zęby sąsiadujące z luką są zębami znacznie zniszczonymi, z rozległymi wypełnieniami lub martwymi. Wtedy zakres szlifowania zdrowych tkanek zębowych jest minimalny. A przecież na stomatologii mikroinwazyjnej nam najbardziej zależy. Im mniejsza ingerencja w organizm ludzki tym lepiej. Trzeba pamiętać, że korzyści ze szlifowania żywych zębów muszą przewyższać skutki nieodbudowanych braków zębowych. A to może ocenić tylko Twój stomatolog.

Jeśli brakuje Ci jednego lub więcej zębów, a Twoje pozostałe zęby są zdrowe, śliczne i nietknięte wiertłem, z pewnością warto pomyśleć o implantach. Ale czy u każdego da się zrobić implant? Odpowiedź na to pytanie znajdziesz w następnym artykule, do którego już teraz gorąco zapraszam.

Pozdrawiam słonecznie,

Paulina

Źródła

• Spiechowicz E.,Protetyka Stomatologiczna, PZWL, Warszawa 2013
• Żarow M.,EndoProtetyka, Wyd.Kwintesencja, Warszawa 2013
• Majewski St.W.,Gnatofizjologia Stomatologiczna, PZWL, wyd.1.,Warszawa 2007
• B E Pjetursson, N P Lang;Prosthetic treatment planning on the basis of scientific evidence;J Oral Rehabil.; 2008 Jan;35 Suppl 1:72-9. doi: 10.1111/j.1365-2842.2007.01824.x
• Potira Dalques Meirelles, Larissa Simião da Rocha, Oscar E Pecho,Alvaro Della Bona, Paula Benett; Intraoral repair of a chipped porcelain-zirconia restoration; J Esthet Restor Dent.;2020 Jul;32(5):444-450. doi: 10.1111/jerd.12592. Epub 2020 May 22.

Artykuł Most protetyczny- kiedy warto go zrobić? pochodzi z serwisu mama al dente.